e
sv

İslam’a göre sorumluluklarımız nelerdir

Sorumluluk, dünya sınavına tabi kulun, hür iradesiyle yaptığı tercihlerin sonuçlarına katlanma mesuliyeti, işlediği günahlardan doğan vebali ve dinen yapması gerekenlerin tamamıdır, mükellefiyettir. Sorumluluk, reşit olma yaşıyla başlar ve ecele dek devam eder. Bu nedenle en önemsiz görülen şeylerin dahi bir vebali vardır ve dinen mükellef olmak demek sevap ve günah işlemek yetisine sahip olmak demektir.
avatar

Rıfat Şentürk

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

Sorumluluk, dünya sınavına tabi kulun, hür iradesiyle yaptığı tercihlerin sonuçlarına katlanma mesuliyeti, işlediği günahlardan doğan vebali ve dinen yapması gerekenlerin tamamıdır, mükellefiyettir. Sorumluluk, reşit olma yaşıyla başlar ve ecele dek devam eder. Bu nedenle en önemsiz görülen şeylerin dahi bir vebali vardır ve dinen mükellef olmak demek sevap ve günah işlemek yetisine sahip olmak demektir.

Şayet insan yaptığı her işten ve davranıştan, söylediği her sözden sorumlu olmasaydı, dünyada düzen sağlanamaz, kainatta huzur yakalanamaz, farzlar, haramlar, mübahlar olmaz ve emirlerle yasakların bir anlamı kalmaz, müşrikle mü’min bir tutulurdu.

insan, Yüce Allah’ın ayetinde buyurduğu üzere, kendi hür iradesini kullanarak yapacağı/yapması gereken işlerden ve yapması gerekip de yapmadığı şeylerden sorumlu tutulmuştur. Bu da şu demektir ki sadece emirlere uymak değil aynı zamanda kötülükten sakınmak ve kötülerle mücadele etmek de imandandır ve sorumluluktur.

“Artık kim zerre ağırlığınca bir hayır işlerse, onun mükâfatını görecektir. Kim de zerre ağırlığınca bir kötülük işlerse, onun cezasını görecektir.” (Zilzâl, 99/7-8)

“O (Allah), yaptığından dolayı sorgulanamaz fakat onlar sorgulanırlar.” (Enbiya 21/23)

Allah insana akıl ve kalp gibi iki büyük nimet vermiş, idrake giden yolları açmış, onu ruhuyla desteklemiş, ona irade (şuur) vererek söz ve davranışlarında özgür kılmış, hüküm yetkisi tanımış, gönderdiği kitaplar ve peygamberlerle iyi ve kötüyü göstermiştir.

Tüm bu nimetler de beraberinde sorumluluğu getirmiştir. Çünkü bu kainat boşuna yaratılmamıştır ve insan başıboş bırakılamayacak kadar değerlidir.

“İnsan, kendisinin başıboş bırakılacağını mı zanneder.” (Kıyame 75/36)

İnsanın başta Allah’a olmak üzere, dine, Hz. Peygambere, kendisine, ana babasına ve içinde yaşadığı topluma, varlıklara, kainata ve tabii çevreye karşı sorumlulukları vardır. Her insanın yaptıklarından sorumlu olduğu ve kıyamette hesaba çekileceği Kur’anı Kerim’de şöyle vurgulanır.

“Herkesin yaptıklarına göre dereceleri vardır. (Bu da) Allah’ın onlara yaptıklarının karşılığını tastamam vermesi içindir. Asla kendilerine haksızlık yapılmaz.” (Ahkaf 46/19)

“Şüphesiz Rabbin onların her birine, yaptıklarının karşılığını tastamam verecektir. Şüphesiz Rabbin onların yaptıklarından hakkıyla haberdardır.” (Hud 11/111)

Hayat, sorumlulukları yerine getirme, tercihlerde isabet yakalama, doğruyu seçme ve imanla kalabilme sınavıdır. Sorumluluklarını yerine getirebilenler Allah katında dereceleri en üstün olanlardır ve onlara korku da olmayacaktır. Sorumluluktan kaçan ve görevlerini yerine getirmeyenler içinse cehennem abedi mekan olacaktır.

Allah’a karşı sorumluluklarımız

  1. Sadece O’na ve tüm benliğimizle iman etmek, güvenmek, sığınmak, dini ve din gününü (ahireti) sadece O’na nispet etmek, mülk ve kudreti sadece O’na has kılmak, O’nun yolunda mücadele (cihat) etmek,
  2. O’na varlık, yaratış ve yönetişte ortaklar tanımamak, başkaca ilahlar edinmemek (şirk koşmamak), inkar ve küfre saplanmamak,
  3. Emir ve yasaklarına, helal ve haramlarına uymak, O’na güvenmek ve sığınmak,
  4. Fıtratta verdiğimiz misaka sadık kalarak kitap ve peygamberlerine, meleklere, kadere, ahirete iman etmek
  5. Hesap ve mizana inanmak, gayba itimat etmek
  6. Allah için sevmek, Allah için sevmemek, Allah dostları safında yer almak
  7. Sadece O’na ibadet ve kulluk etmek
  8. Rızkı ve medeti sadece O’ndan beklemek
  9. Sapmamak, yanılmamak, batıla yenilmemek, haddi aşmamak
  10. Allah rızasına mazhar olabilmeyi en büyük gaye edinmek
  11. O’nun isim ve sıfatlarında saklı tecellileri örnek almak, itidal ve tevazuyu benimsemek
  12. Kur’an ile bildirdiklerini hayata rehber etmek, hak, hakikat ve adaleti egemen kılmak
  13. Şeytanı en büyük düşman bilmek, zulme ve kötülüğe karşı durmak

Dine karşı sorumluluklarımız

  1. Dini Kur’an’dan öğrenmek, Kur’an’dan başkaca kaynak edinmemek
  2. İslam’ın şartlarını tatbik etmek, benimsemek
  3. İyilikte yarışmak, kötülükten sakınmak, kötülükle mücadele etmek
  4. Kulluk ve ibadeti sadece Allah’a kılavuzlamak
  5. Riya ve gösterişten, münafıklıktan sakınmak
  6. Samimi ve içten olmak
  7. İbadet, salih amel ve ahlakı Kur’an ve Peygamber’den öğrenmek
  8. Emir ve yasaklara uymak, Allah’ın sınırlarına riayet etmek
  9. Sabrı, şükrü, tevekkülü, tefekkürü terk etmemek
  10. Helal ve caiz olandan uzaklaşmamak
  11. Güvenilir ve doğru sözlü olmak
  12. Temiz, bilgili ve örnek olmak
  13. Dini bölmemek
  14. Hurafe ve rivayetleri dine katmamak
  15. Dine, Peygambere yalan söyletmemek
  16. Şeytana ve nefse tabi olmamak
  17. Örnek Kur’an ahlakına özenmek
  18. Peygamber ve Kur’an üstü tartışmasız kitap ve kişiler tanımamak
  19. Dünya ve ahiret dengesini kurmak
  20. Ahireti ve hesabı unutmamak, huşu ile sadece Allah’a yönelmek
  21. İbadet ve amellerde has niyete sahip olmak

Hz. Peygambere karşı sorumluluklarımız

  1. O’nun risaletine itikad ve itimat etmek, din adına bildirdiklerine iman etmek
  2. İbadeti O’nun gösterdiği şekil ve düzende eda etmek
  3. Sahih sünnetini esas almak
  4. Ehlibeytine dahi saygıda kusur etmemek
  5. Hayatından ve hutbelerinden alınacak dersleri öğrenmek, örnek almak
  6. Salavat getirmek
  7. Tebliğ ve davetine dair hakkımızı helal etmek
  8. Saygı ve hürmetle anmak
  9. Beşer olduğunu unutmamak, yüceliğini takdir etmek ama ilahlık yakıştırmamak
  10. Beşeri hal ve örflerini dinleştirmemek
  11. Hurafe ve rivayetleri O söylemiş gibi beyan etmemek, O’na yalan atfetmemek
  12. 23 senelik iman davasını esas ve örnek almak

Kendimize karşı sorumluluklarımız

  1. Fıtri misakımızı unutmayarak, imandan ayrılmamak, tevhidi terk etmemek
  2. Sadece Allah’a has kılarak kulluk ve ibadet etmek,
  3. Salih amel işlemek, ahlaklı olmak, kötülükten sakınmak, iyilik ve hayırlarda yarışmak, şer ve şeytanlarla mücadele etmek
  4. Namuslu, erdemli, tevazulu, bilgili, örnek ve güvenilir olmak
  5. Kur’an’ı ve dini öğrenmek ve gereklerini yapmak, Kuran’ı hayata rehber etmek
  6. Ahireti unutmadan dünya işleri ile dengelemek
  7. Nefsimizi terbiye etmek, bedenlerdeki ayetleri görebilmek
  8. Kötüleri ve haramları hayatımızdan uzaklaştırmak
  9. Temizlik ve nizama uymak
  10. Beden ve ruh sağlığımıza dikkat etmek
  11. Aklı ve kalbi vahiyle buluşturarak kamil insan olmaya gayret etmek
  12. Allah yolunda her türden mücadele (cihat) etmek

Topluma ve insanlığa karşı sorumluluklarımız

  1. Kur’an İslam’ına yakışır örnek mü’min olabilmek
  2. Dürüst ve güvenilir olmak
  3. Çalışkan, bağışlayıcı, hoşgörülü, şefkatli, vicdanlı olmak
  4. İyilik etmek, kötülük etmemek, zulümle mücadele etmek
  5. İslam’ı doğru tanımak ve tanıtmak
  6. Yeryüzünde huzur ve esenliği temine çalışmak
  7. Bir iş ve oluşu tamamladıktan sonra hemen yenisine soyunmak
  8. Topluma ve insanlığa faydalı bilim ve değer üretmek
  9. Vatan, devlet, bayrak gibi değerleri korumak, bu uğurda canlarını kaybedenleri minnet ve şükranla anmak
  10. Vergi vermek, çevreyi korumak, yeşillendirmek,
  11. hak ve adalet için mücadele etmek
  12. Toplumsal ahlakı ve dini yüceltmeye çalışmak
  13. Gelecek nesillere örnek olmak, eğitmek, sevdirmek
  14. Ortak insanlık değerlerinin (maruf) savunucusu olmak
  15. Servet yığmamak, servetlerle şımarmamak, gelir adaletini sağlamak, çalışanın hakkını vermek

Kainat, yaşam, çevre ve diğer varlıklara karşı sorumluluklarımız

  1. Emanete sahip olarak insanlık değerlerini hayata yansıtmak
  2. Yeryüzünde asayiş ve huzuru tesise çalışmak
  3. Hak ve adalet savaşçısı olmak
  4. Sünnetullah’a (Allah’ın değişmez ilke ve kanunlarına) sadık ve yardımcı olmak
  5. Tabiatı korumak, temiz ve düzenli tutmak ama yaratıcılık vasfı vermemek
  6. Kainattaki ayetleri görmek, görebilmek
  7. Bozgunculuk yapmamak, fitne ve fesat üretmemek
  8. Yalan ve iftiradan uzak durmak, şeytan işi pisliklerin hayata yerleşmesine mani olmak
  9. Zulme karşı elle, dille hiç olmazsa kalp ile karşı çıkmak
  10. Terörü lanetlemek, din adına terör üretenleri dinden saymamak
  11. Dini bölmemek, insanları din dışı kabul etmemek, kimseyi imansızlıkla itham etmemek
  12. Cennet ahlakıyla ahlaklanmayı özendirmek
  13. İyiliğin kazanması için gayret sarf etmek
  14. Hile, tuzak, aldatmalardan sakınmak, kanmamak, kandırmamak
  15. Haya’yı hayata egemen kılmak
  16. İmanlı ve terbiyeli nesiller yetiştirmek
  17. Hak yememek, kamu malına uzanmamak, ehliyetsiz iken işlere talip olmamak
  18. Toplum inanç ve değerlerine, ahlak ve gidişatına zarar veren her türden eziyet ve haksızlığa karşı durmak
  19. Örflerin dinleştirilmesine, rivayet ve hurafelerin baş tacı edilmesine engel olmak
  20. Mahremiyete ve hak’ka saygılı olmak, hak yememek, özel hayatlara izinsiz girmemek, açık ve ayıp aramamak
  21. Varlık ve canlılara şefkat ve sevgiyle yanaşmak, eziyet ve zulüm etmemek
  22. Kainatın neden yaratıldığına dair zikretmek, sınavı unutmamak, fani dünya süslerine aşırı meyletmemek
  23. İmanlı, İslam’lı ve ihsanlı yaşam sürmek
  24. Sınav alanı olan gezegenimizi temiz ve düzgün kullanmak, kirletmemek
  25. Aklı, kalp ve vahiyle buluşturarak yobazlığa mani olmak
  26. Bilimi ilimle buluşturmaya çalışmak

Özetle; sorumluluk kulun başta Yüce Allah’a karşı sonra kendisine ve diğerlerine karşı duyması gereken mükellefiyet ve vebaldir ki bu sadece emredileni yapmakla sınırlı değil aynı zamanda yasak edileni yapmamayı ve kötülükle mücadele etmeyi de kapsar.

İnsan denen üstün varlık her yaptığı ve yapmadığı şeyden sorumludur.

Hak yemeden, zulmetmeden, insanca ve iman ile yaşamak Allah emridir ve bunu başaranlar için korku inşallah olmayacaktır.

Sorumluluğun idrakinde olabilmek, sorumlulukları yerine getirmede ilk adımdır ve bu idraki sağlayan önce iman ve sonra Kur’an’dır. Bu yüzden Kur’an ile barışık olmayan hayatlar karanlıklara mahkumdur ve Kur’an’ı dua kitabından ibaret sayanlar asla ışığı yakalayamayacak olanlardır.

Sorumluluk, yerine getirildiğinde huzur, getirilmediğinde sıkıntı veren kalp dürtüsüdür ki vicdanlar huzur arar. Tevhid nuru, sorumlu olmayı, sorumluluğu bilmeyi ve yerine getirmeyi gerekli kılar.

Yüce Allah, ahdinde sabittir ve O sorumluluklarını yerine getirmek için niyet, amel ve değer üretenlerin yanındadır.

kaynak: imanilmihali

etiketlerETİKETLER
Üzgünüm, bu içerik için hiç etiket bulunmuyor.

Sıradaki içerik:

İslam’a göre sorumluluklarımız nelerdir